Journal of Clinical Healthcare (JCHC)

36-40 37 Journal of Clinical Healthcare 4/2018 czalnej choroby, a sposobem walki z uciążliwymi objawami stało się dla niego kolarstwo. Ten sport zapewnił mu godne życie mimo nieuleczalnej choroby [5]. Jego przypadek pokazuję jak ważne jest zapewnienie pacjentom paliatywnym możliwie jak najlepszej sprawności, dzięki której nie muszą być oni zależni od innych osób. Ważne, aby osoby objęte opieką paliatywną miały swoje hobby mimo choroby, często może nim być właśnie aktywność fizyczna, dzięki której miło spędzą czas, jak również poprawiają swoje możliwości funkcjonalne, a jakby „ przy okazji” zwalczają dolegliwości np. obrzęk czy ból. Na konferencji w hospicjum św. Krzysztofa w Londynie przedstawiono również wykorzystanie takich metod jak np. Pilates w rehabilitacji pacjentów objętych opieką paliatywną. Zwrócono uwagę na potrzebę podbudowania istnieją- cych doświadczeń praktycznych badaniami nauko- wymi. W chwili obecnej istnieje duże zapotrzebowanie na naukowe potwierdzenie pełnej użyteczności fizjoterapii w leczeniu paliatywnym. [5] Prowadzenie prospektywnych badań jest jednak u chorych objętych opieką paliatywną wyjątkowo trudne. Trzeba mieć na uwadze fakt, że dotyczą one chorych o często bardzo szybko zmieniającym się stan kliniczny. Może to mieć związek z prowadzonymi wobec chorego działaniami medycznymi, ale także może wynikać z postępu choroby. Problemem jest także dobór odpowiedniego narzędzia badawczego, a także interpretacja uzyskanych wyników. Częstą przeszkodą do prowadzenia takich badań jest także brak zgody chorego i jego rodziny. Mimo tych wszystkich utrudnień, coraz częściej pojawiają się publikacje wykazujące skuteczności fizjoterapii w opiece paliatywnej [3,6,7]. Ważnym aspektem w rozwoju wiedzy na temat fizjoterapii w opiece paliatywnej jest edukacja pacjentów. Edukatorem staje się fizjoterapia, który nierzadko do swoich działań musi przekonywać także specjalistów innych dziedzin. Aktualnym staje się organizowanie szkoleń czy kursów mających na celu poszerzanie wiedzy specjalistów w zakresie fizjoterapii w medycynie paliatywnej [5,7]. FORMY FIZJOTERAPII STOSOWANE W HOSPICJACH W hospicjach stosowane są różne formy fizjoterapii m.in. kinezyterapia, fizykoterapia, terapia przeciwobrzękowa czy masaż leczniczy. Kinezyterapia, czyli inaczej mówiąc ćwiczenia fizyczne, są jedną z najczęstszych form fizjoterapii stosowaną w opiece paliatywnej. W hospicjach często polega ona na aktywizowaniu pacjentów leżących, aby zapobiec skutkom akinezji. U osób długotrwale leżących mogą występować zaniki mięśni, przykurcze, spadek wydolności oddechowo-krążenio- wej. Wraz z wydłużaniem okresu unieruchomienia wrasta ryzyko choroby zakrzepowo-zatorowe i powstania odleżyn. Ruch korzystnie wpływa na poprawę równowagi i koordynacji, a także na ogólną sprawność funkcjonalną pacjentów, a co za tym idzie zwiększa ich samodzielność, poprawiając komfort psychiczny [1,3]. Bardzo częstym objawem wśród pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową jest zmęczenie. Jest to objaw subiektywny i często lekceważony przez diagnostów. Tymczasem udowod- niono związek pomiędzy brakiem ruchu a zwiększoną częstością występowania zmęczenia. Dlatego sku- teczną metodą walki z tym objawem jest aktywność fizyczna [8,9]. Istnieje szereg dowodów wskazujących, że na skuteczność ćwiczeń fizycznych w leczeniu przewlekłego zmęczenia. Dla przykładu Weert i wsp. badał pacjentów z zakończonym leczeniem przeciwn- owotworowym, u których wdrożono ćwiczenia na cykloergometrze i trening wzmacniający. Badania wykazały, że zmęczenie zarówno fizyczne jak i psychiczne, zmniejszyło się po zastosowaniu pro- gramu rehabilitacyjnego [7]. Badania te potwierdziły tezę, że fizjoterapia jest skuteczną metodą łagodzenia objawów występujących u pacjentów przebywających w hospicjum. Najczęstszymi formami kinezyterapii stosowanymi w hospicjach są: ćwiczenia czynne, ćwiczenia oddechowe, trening na cykloergometrze oraz bieżni. W programie rehabilitacyjnym pacjenta paliatywnego, należy zawsze uwzględnić jego wiek, płeć, stan kliniczny, ale także jego zainteresowania. Wszystko po to, aby tak dobrać formę aktywności fizycznej, by nie tylko poprawiała sprawności pacjenta i zmniejszała objawy chorobowe, ale także sprawiała radość choremu. [1,10,11] Fizykoterapia jest to jedną z form fizjoterapii, polegająca na zastosowaniu różnego rodzaju bodźców fizycznych, takich jak prąd czy światło, do złagodzenia objawów. W medycynie paliatywnej, a szczególnie w zwalczaniu dolegliwości bólowych, szerokie zastosowanie ma elektroterapia. Do tych celów stosuje się również promieniowania lasero- wego. W hospicjum stosowane są również zabiegi z wykorzystaniem światła, np. Sollux, Biopron czy

RkJQdWJsaXNoZXIy MzM5OTk=