1
Journal of Clinical Healthcare 2/2016
ARTYKUŁY POGLĄDOWE (REVIEW PAPERS)
Epidemiologia urazów i zgonów na polu walki oraz
historia powstania wytycznych TCCC
(The epidemiology of battlefield traumas and deaths and the origins of TCCC
guidelines)
J Wypyszewska
1,A,B,D
, Z Kopański
1,2,F
, I Brukwicka
3,B,E
, G Sianos
4,B
, B Pietrzak
1,B,C
1. Wydziału Nauk o Zdrowiu Collegium Medicum Uniwersytet Jagielloński
2. Collegium Masoviense – Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu
3. Państwowa Wyższa Szkoła Techniczno-Ekonomiczna w Jarosławiu
4. Glasgow Royal Infirmary Trauma and Orthopaedic Department Glasgow
Abstract—
he authors have presented the epidemiology of traumas and deaths on battlefield as well as characterised the preventable deaths and
discussed the actions planned to limit the number of deaths within the TCCC guidelines. The authors have emphasised that around 60% of
potentially preventable deaths on battlefields are caused by massive extremity haemorrhages. The pathophysiology and symptoms of
hypovolemic shock have been presented.
Key words —
the epidemiology of battlefield traumas and deaths, TCCC guidelines, hypovolemic shock.
Streszczenie—
Autorzy przedstawili epidemiologię urazów i zgonów na polu walki, scharakteryzowali znaczenie zgonów potencjalnie możliwych
do uniknięcia, przedstawili działania mające na celu ich ograniczenie zawarte w Wytycznych TC3, podkreślili , że ok. 60% zgonów na polu walki
potencjalnie możliwych do uniknięcia spowodowanych jest masywnym krwotokiem z kończyn górnych i dolnych, następnie omówili patofizjologię i
objawy wstrząsy hipowolemicznego.
Słowa kluczowe—
epidemiologia urazów i zgonów na polu walki , wytyczne TC3, wstrząs hipowolemiczny.
Wkład poszczególnych autorów w powstanie pracy—
A
-
Koncepcja i projekt badania, B- Gromadzenie i/lub zestawianie
danych, C-Analiza i interpretacja danych, D-Napisanie artykułu , E-Krytyczne zrecenzowanie artykułu, F-Ostateczne zatwierdzenie artykułu
Adres do korespondencji —
Prof. dr Zbigniew Kopański, Collegium Masoviense – Wyższa Szkoła Nauk o Zdrowiu, Żyrardów, ul. G. Narutowicza
35, PL-96-300 Żyrardów, e-mail
Zaakceptowano do druku:
22.04.2016
.
WSTĘP
Wzorcem zachowania w warunkach panujących
na polu walki były początkowo wytyczne dotyczące
ratownictwa cywilnego, które jednak nie sprawdziły
się w strefie taktycznej. Momentem przełomowym dla
utworzenia procedur medycznych na polu walki była
operacja Gothic Serpent przeprowadzona przez
wojska US Army w Mogadiszu, w Somalii od 22.
sierpnia do 13. października 1993 roku. Celem akcji
było unieszkodliwienie głównych dowódców generała
Mohameda F. Aidida. W czasie operacji zginęło 18
żołnierzy USA, a poważne rany odniosło aż 73
wojskowych. [1] Wydarzenia te zmusiły do wnikliwego
przeanalizowania przyczyn zgonów poległych. W
wyniku przeprowadzonych badań opierających się na
autopsjach zmarłych żołnierzy stwierdzono, że
wysoka śmiertelność była spowodowana wdrożeniem
na polu walki cywilnych zasad postępowania z
pacjentami
urazowymi.
Wytyczne
dotyczące
ratownictwa medycznego okazały się nie mieć
większego zastosowania w środowisku taktycznym.
1-5
