11
Journal of Clinical Healthcare 2/2016
poleceń
kierownika
dotyczących
bieżącego
zaopatrywania stwierdzanych przez niego obrażeń.
Ta metoda pracy zespołowej nazywana się metodą
„zaopatrz to” i pozwala na znaczne skrócenie czasu
postępowania z pacjentem na miejscu zdarzenia.
[1,4,5]
Pierwszym etapem postępowania jest badanie
wstępne wykonywane na miejscu zdarzenia, które ma
na celu zidentyfikowanie stanów stanowiących
bezpośrednie zagrożenie życia rannego a co za tym
idzie, określenie pacjentów wymagających transportu
w trybie natychmiastowym. Na tym etapie wykonuje
się jedynie absolutnie niezbędne interwencje (co jest
zadaniem drugiego i trzeciego ratownika).
Standardowo drugi ratownik zajmuje się przejęciem
ręcznej stabilizacji głowy pacjenta oraz udrożnieniem
dróg oddechowych i wspomaganiem wentylacji (w
razie potrzeby) natomiast trzeci ratownik wykonuje
wszelkie zlecone przez kierownika konieczne
procedury. [1]
Pierwszym elementem badania wstępnego jest
ocena miejsca zdarzenia rozpoczynająca się już w
karetce, kiedy to ratownicy medyczni przygotowują
sprzęt i zastanawiają się nad tym, co mogą zastać po
przyjeździe na miejsce. Należy jednak pamiętać, że
domysły te wysuwane są tylko na podstawie
informacji przekazywanych dyspozytorowi, dlatego
nie należy się opierać głównie na nich. Niezbędne jest
przygotowanie się na zmianę sposobu postępowania
ze względu na odmienność zastanej sytuacji od tej,
która była opisywana przez świadków zdarzenia. Na
ocenę miejsca zdarzenia składa się pięć głównych
elementów (tzw. pierwsza piątka). [1-4]
Pierwszym z nich jest zadbanie o własne
bezpieczeństwo. Głównym zadaniem dla ratownika
medycznego na tym etapie jest zabezpieczenie się
przed możliwością zarażenia się od pacjenta różnymi
chorobami. Zabezpieczenie to polega przede
wszystkim na zaopatrzeniu się w jednorazowe
rękawiczki. Niektóre sytuacje wymagać mogą
zabezpieczenia np. oczu lub dróg oddechowych
ratownika. Wszystkie te czynności wykonywane są w
karetce jeszcze przed przyjazdem na miejsce
zdarzenia. [7]
Kolejnym
elementem
jest
zapewnienie
bezpieczeństwa
na
miejscu
zdarzenia.
O
ewentualnych zagrożeniach można wnioskować na
podstawie samego zgłoszenia. Pierwszą czynnością
jaką należy wykonać na tym etapie jest zaparkowanie
karetki w bezpiecznym miejscu, które nierzadko
wyznaczane jest przez obecną na miejscu zdarzenia
straż pożarną lub inne służby. Istotne jest
umiejscowienie ambulansu tak, aby jego tylna część
była bliżej poszkodowanych (umożliwi to szybki
transport rannego do karetki i odjazd w przypadku
nagłego pojawienia się zagrożenia). Bardzo ważne
jest ustalenie, czy można bezpiecznie zbliżyć się do
pacjenta (należy uwzględnić m. in. możliwość
porażenia prądem, wybuchu, pojawienia się pożaru,
obecności tlenku węgla, bezpieczeństwa w ruchu
drogowym, obecności osób agresywnych lub
zwierząt, zawalenia się budynków itp.). W przypadku
zaistnienia
jakiegokolwiek
zagrożenia
należy
niezwłocznie poinformować inne służby oraz
pamiętać, że udzielanie pomocy poszkodowanym nie
może odbywać się kosztem życia osoby ratującej. [1-
5]
Kolejnym elementem będącym częścią oceny
miejsca zdarzenia jest określenie liczby rannych.
Wstępnej oceny można dokonać w karetce na
podstawie zgłoszenia jednak najważniejsza jest
sytuacja zastana na miejscu wypadku. Istotne jest
wzięcie pod uwagę możliwości istnienia większej
ilości rannych niż przewidywano (zwłaszcza gdy do
wypadku doszło w nocy). Następną częścią oceny
miejsca zdarzenia jest określenie, na podstawie
zastanej sytuacji, czy ratownik medyczny zaopatrzony
jest w niezbędny sprzęt oraz czy konieczne jest
wezwanie innych zespołów. Standardowo ratownik
zabiera ze sobą deskę ortopedyczną, kołnierz
ortopedyczny, plecak ze sprzętem służącym m. in. do
udrażniania dróg oddechowych, zakładania wkłucia
obwodowego, z lekami, płynami infuzyjnymi, środkami
do tamowania krwawienia oraz przyrządami
umożliwiającymi wspomaganie wentylacji. Niezbędne
jest także zaopatrzenie się w butlę z tlenem. Ostatnim
elementem wchodzącym w skład oceny miejsca
zdarzenia jest określenie mechanizmu urazu. Opiera
się ono głównie na przeanalizowaniu uszkodzeń
pojazdów biorących udział w wypadku, istotne jest
także zdobycie od świadków zdarzenia informacji, na
podstawie których wnioskować można o lokalizacji
urazów u poszkodowanego. Konieczna jest ocena
charakteru obrażeń ze względu na umiejscowienie
(obrażenia uogólnione i miejscowe). Uogólniony
mechanizm
dotyczy
m.
in.
wypadków
komunikacyjnych lub upadków a miejscowy charakter
urazów związany jest m. in. z uderzeniem lub
zadaniem rany w konkretną okolicę ciała. W
przypadku wypadku samochodowego szczególną
uwagę należy zwrócić na uszkodzenia samochodów
biorących udział w zdarzeniu. Konieczne jest
określenie, z której strony pojazdu znajdują się
uszkodzenia, czy pasażerowie mieli zapięte pasy
