7
Journal of Clinical Healthcare 2/2016
PRIORYTETY DZIAŁAŃ RATOWNIKA
MEDYCZNEGO
Dla ratownika medycznego priorytetem jest
udzielanie pomocy medycznej poszkodowanym.
Ratownicy cywilni zwykle nie działają samodzielnie -
pracują w dwu- lub trzyosobowych zespołach (każdy
ratownik medyczny może liczyć na wsparcie
współpracowników, chyba że ma do czynienia z
poszkodowanymi w katastrofie, wypadku masowym,
czy mnogim, wówczas działa wg zasad medycyny
katastrof, ale i tu może też liczyć na pomoc innych
służ ratunkowych). Ponadto, ratownicy cywilni
posiadają do dyspozycji różnorodny sprzęt (często
również o dużych rozmiarach), w który wyposażone
są karetki. [1-4]
Cechą ratownictwa medycznego jest stosunkowo
duża różnorodność pacjentów. Ratownicy cywilni
muszą liczyć się z tym, że ich pacjenci mogą być
dowolnej płci, w różnym wieku (począwszy od
noworodka, aż po osoby starsze) oraz mogą posiadać
różnie bogatą przeszłość chorobową. Ponadto, w
ratownictwie medycznym znaczną część pacjentów
stanowią pacjenci „nieurazowi”. Ratownik medyczny
zawsze ma możliwość (a niekiedy nawet obowiązek)
wezwania dodatkowych służb np. w przypadku
obecności na miejscu zdarzenia osób agresywnych.
Jego działania (a zarazem ich kolejność) nie są
uzależnione od warunków otoczenia (o ile umożliwiają
one ewakuację pacjenta do miejsca bezpiecznego np.
karetki). Ponadto, ratownicy cywilni mogą zadbać o
dobre oświetlenie miejsca zdarzenia lub ewakuować
poszkodowanego do oświetlonej karetki i tam
przeprowadzić
badanie.
Działania
ratownika
medycznego regulowane są schematem ABC. U
pacjentów „urazowych” od samego początku bardzo
dużą uwagę zwraca się na stabilizację odcinka
szyjnego kręgosłupa (ze względu na możliwość
uszkodzeń rdzenia kręgowego). Gdy na miejscu
zdarzenia znajduje się rodzina pacjenta lub gdy sam
poszkodowany jest przytomny i możliwe jest zebranie
od niego wywiadu, ratownicy medyczni mogą
stosunkowo szybko zebrać wszelkie informacje
dotyczące zdarzenia. Podczas udzielania pomocy
medycznej ratownicy cywilni mają możliwość stałego
kontaktu z koordynatorem medycznym (od którego
mogą m. in. otrzymać zgodę na wykonanie
określonych
procedur).
Ostatnim
elementem
odróżniającym ratownika cywilnego od wojskowego
jest czas opuszczenia miejsca zdarzenia. W
ratownictwie medycznym decyzję o czasie odjazdu
karetki z miejsca zdarzenia podejmuje kierownik
zespołu. Na decyzję o transporcie pacjenta i czasie
odjazdu z miejsca zdarzenia wpływają przede
wszystkim względy medyczne. [1-3]
PRIORYTETY DZIAŁAŃ RATOWNIKA
TAKTYCZNEGO
Inna sytuacja ma miejsce w środowisku
taktycznym. Priorytetem dla ratownika taktycznego
nie jest udzielanie pomocy medycznej a wykonanie
zadania bojowego. Główną jego rolą jest bycie
żołnierzem a udzielanie pomocy rannym jest jedynie
jedną z jego funkcji wypełnianą tylko, gdy pozwala na
to sytuacja taktyczna. Ponadto ratownik taktyczny,
gdy już zostanie oddelegowany do udzielania pomocy
medycznej,
ma
obowiązek
wykonywania
odpowiednich czynności we właściwym czasie. Celem
jego działania jest więc dobra taktyka, która
zapobiegnie powiększaniu się strat i osłabieniu
oddziału. Ratownik taktyczny najczęściej działa sam,
chyba że dowódca oddziału oddeleguje do udzielania
pomocy więcej niż jedną osobę, jednak wtedy musi
liczyć się z osłabieniem oddziału. [5]
Kolejnym utrudnieniem dla ratownika w
środowisku taktycznym jest sprzęt ograniczony często
właściwie tylko do tego, co żołnierz ma przy sobie.
Ratownicy taktyczni mają natomiast pewne ułatwienie
jeśli chodzi o ich pacjentów. Są to, bowiem prawie
zawsze żołnierze, czyli głównie mężczyźni, w
określonym przedziale wiekowym i przede wszystkim
zdrowi. Rannych cechuje także wysoka wydolność
oraz wytrenowanie a ich obrażenia można
przewidzieć (są typowe dla warunków pola walki).
Ponadto w ratownictwie taktycznym wszystkich
pacjentów traktuje się jako poszkodowanych urazo-
wych. [6]
Kolejnym elementem działania ratownika
taktycznego jest segregacja medyczna. Polega ona
na udzielaniu pomocy w pierwszej kolejności osobom
najlżej rannym - ma to związek z priorytetem jakim
jest wykonanie zadania bojowego. Poszkodowani lżej
ranni, po wstępnym zaopatrzeniu najważniejszych
obrażeń będą w stanie podjąć dalszą walkę a ich
działania mogą przyczynić się do wykonania przez
oddział zadania militarnego. [7]
Czas dotarcia ratownika taktycznego na miejsce,
gdzie znajdują się ranni zależny jest od warunków
środowiska taktycznego - przede wszystkim
obecności przeciwnika, czynników atmosferycznych
oraz ukształtowania terenu. Niezbędne jest
odpowiednie zaplanowanie m. in. drogi dotarcia do
