15
Journal of Clinical Healthcare 2/2016
Istotnym elementem badania dalszego jest
sprawdzenie poprawności wykonania i rezultatów
przeprowadzonych interwencji (np. skuteczności
zatamowania krwawienia). W praktyce badanie
dalsze obejmuje całe badanie ABCDE (Airway –
drożność
dróg
oddechowych,
Breathing
–
oddychanie, Circulation – krążenie, Disability – ocena
neurologiczna, Exposure – ekspozycja) oraz kontrolę
wcześniej wykonanych procedur. Ratownik wykonuje
badanie dalsze po przetransportowaniu pacjenta na
deskę ortopedyczną, wdrożeniu jakiejkolwiek
procedury medycznej lub w przypadku zajścia zmiany
w stanie pacjenta. Jeśli ranny zakwalifikowany został
do kategorii „ładuj i jedź”, badanie dalsze wykonuje
się podczas transportu do szpitala i powtarza co 5
minut natomiast u pacjentów stabilnych można
wykonywać je w karetce jeszcze na miejscu
zdarzenia i powtarzać co 15 minut. Ponadto, w
przypadku pacjentów, którzy odnieśli obrażenia
będące zagrożeniem dla ich życia, na etapie badania
dalszego kierownik zespołu zawiadamia docelowy
SOR o transporcie pacjenta i jego stanie. [1,10]
Kolejnym etapem badania urazowego jest
badanie powtórne, które jest niejako powtórzeniem
szybkiego badania urazowego z tym, że jest znacznie
dokładniejsze i obejmuje także badanie ABCDE.
Celem tej oceny jest wychwycenie wszystkich
obrażeń, które mogły zostać niezauważone podczas
wcześniejszych badań. Badanie powtórne wykonuje
oczywiście kierownik zespołu, który dokonuje
ponownej oceny wrażenia ogólnego, stanu
świadomości, ABC podczas gdy inny ratownik określa
parametry
życiowe.
Następnie
kierownik
przeprowadza badanie urazowe od głowy.
Różnica pomiędzy szybkim badaniem urazowym
a badaniem powtórnym polega na zwracaniu uwagi
na wszystkie obrażenia, które określane są skrótami:
STOP DOS (S – skaleczenia, T – tkliwość, O –
otarcia, P – penetrowanie; D – deformacje, O –
oparzenia , S – stłuczenia) oraz TON (T –
trzeszczenia, O – obrzęk, N – niestabilność). Podczas
badania głowy kierownik zwraca uwagę na wycieki
płynu z ucha bądź nosa lub ewentualne
występowanie krwiaków okularowych lub za uchem.
STOP DOS TON oceniane jest przy badaniu głowy,
szyi, klatki piersiowej a także miednicy, kończyn i
pleców (tylko jeśli nie zostały one zbadane na etapie
przekładania pacjenta na deskę ortopedyczną). Po
zakończeniu badania powtórnego stabilizuje się
ostatecznie złamania i zaopatruje wszystkie rany. W
przypadku zakwalifikowania poszkodowanego do
kategorii „ładuj i jedź” badanie to wykonuje się w
czasie transportu (o ile pozwoli na to czas). Gdy życie
pacjenta nie jest zagrożone, badanie można wykonać
na miejscu zdarzenia. Badanie powtórne nie jest
konieczne, gdy kierownik zdecydował się na
przeprowadzenie badania miejscowego. [1-5]
Podsumowując,
postępowanie
ratownika
medycznego z pacjentem „urazowym” składa się ze
ściśle określonych elementów. Najpierw wykonuje on
badanie wstępne (w tym szybkie badanie urazowe),
następnie badanie dalsze, potem badanie powtórne
(tylko jeden raz) i jeśli pozwoli na to czas transportu
przeprowadza on kolejne badania dalsze (co 5 lub 15
minut w zależności od stanu pacjenta). W czasie
transportu kierownik wypełnia kartę Medycznych
Czynności Ratunkowych a postępowanie kończy się
przekazaniem poszkodowanego do SOR. [2-5]
BADANIE URAZOWE W RATOWNICTWIE
TAKTYCZNYM
Całkowicie inne postępowanie dotyczy ratowni-
ków taktycznych. Priorytetem ich działania jest
wykonanie zadania bojowego a celem jest właściwa
taktyka dlatego ratownicy taktyczni zobowiązani są do
wykonywania odpowiednich czynności we właściwym
czasie. Wytyczne TCCC podzieliły opiekę nad
pacjentem w środowisku taktycznym na trzy fazy.
Ponadto, wyróżnia się dwa schematy badania
urazowego wykorzystywane na polu walki. [12]
Pierwszą fazę postępowania stanowi
Pomoc pod
ostrzałem
(Care Under Fire – w skrócie CUF). W fazie
tej występuje bezpośrednia wymiana ognia, a główną
rolą ratownika taktycznego jest bycie żołnierzem
dlatego udziela on pomocy rannym tylko i wyłącznie
wtedy, gdy pozwala mu na to sytuacja taktyczna i gdy
nie stanowi to zagrożenia dla niego samego.
Priorytetowym działaniem ratownika jest zajęcie
odpowiedniego stanowiska i wymiana ognia z
przeciwnikiem. W przypadku obecności rannego
żołnierza ratownik taktyczny nawiązuje z nim kontakt
(w miarę możliwości słowny lub wzrokowy). W razie
wystąpienia więcej niż jednego poszkodowanego,
ratownik najpierw udziela pomocy lżej rannym co
pozwoli na ich szybszy powrót do walki i wzrost liczby
żołnierzy. [9] Ponieważ priorytetem jest wykonanie
zadania militarnego, każdy ranny zdolny do walki ma
obowiązek przyłączyć się do prowadzenia ostrzału.
Jeśli poszkodowany z powodu obrażeń nie jest w
stanie kontynuować walki, jego zadaniem jest ukrycie
się w miejscu względnie bezpiecznym (co pozwoli mu
